جو بایدن، رئیسجمهور پیشین امریکا، در کتاب تازه خود نوشته است که محمد اشرف غنی، رئیسجمهور پیشین افغانستان، در یک گفتوگوی تلفنی به او اطمینان داده بود که برای دفاع از کشور آماده است، اما چند هفته بعد، همزمان با پیشروی طالبان، افغانستان را ترک کرد و نیروهای امنیتی حکومت پیشین بهسرعت فروپاشیدند.
بایدن در کتاب خاطرات خود با عنوان «به من وعده بده، امریکا» به روزهای پایانی حکومت جمهوری اسلامی افغانستان پرداخته و از تفاوت چشمگیر میان ارزیابیهای نهادهای امریکایی و آنچه در جریان سقوط کابل اتفاق افتاد، سخن گفته است.
به نوشته او، پیش از خروج کامل نیروهای امریکایی، نهادهای نظامی و استخباراتی ایالات متحده پیشبینی کرده بودند که حکومت افغانستان دستکم شش ماه پس از خروج سربازان امریکایی توان مقاومت در برابر طالبان را خواهد داشت.
با این حال، پیشروی سریع طالبان در تابستان ۲۰۲۱ و سقوط پیدرپی مراکز ولایتها نشان داد که این پیشبینیها با وضعیت واقعی افغانستان فاصله زیادی داشته است.
بایدن نوشته است که طالبان با جلب حمایت برخی رهبران محلی و گسترش نفوذ خود در مناطق مختلف، توانستند در مدت کوتاهی بخش بزرگی از افغانستان را تصرف کنند.
وعده اشرف غنی برای دفاع از افغانستان
رئیسجمهور پیشین امریکا در بخشی از کتابش به تماس تلفنی ۲۳ جولای ۲۰۲۱ با محمد اشرف غنی اشاره کرده است.
او مینویسد که غنی در این گفتوگو بر آمادگی خود و نیروهای امنیتی افغانستان برای دفاع از کشور تأکید کرده بود.
بایدن نوشته است: «در ۲۳ جولای با اشرف غنی تماس تلفنی داشتم که در جریان آن، او اصرار داشت که خودش و نیروهایش آماده دفاع از کشورشان هستند.»
اما به روایت بایدن، تحولات هفتههای بعد برخلاف اطمینانهایی بود که رئیسجمهور وقت افغانستان به او داده بود.
او مینویسد: «اما وقتی طالبان در هفتههای بعدی نزدیک شدند، او فرار کرد و نیروهای مسلح ظرف چند ساعت سلاحهای خود را بر زمین گذاشتند.»
بایدن با اشاره به سرعت فروپاشی حکومت افغانستان افزوده است: «مهلت ششماههای که به من وعده داده شده بود، ظرف چند روز از میان رفت.»
بایدن: ارتش افغانستان بهسادگی فروپاشید
بایدن در ارزیابی خود از سقوط حکومت پیشین، ضعف ساختار سیاسی و نظامی افغانستان را از عوامل اصلی فروپاشی دانسته است.
او نوشته است که نیروهای امنیتی افغانستان با وجود سالها آموزش، تجهیز و حمایت مالی امریکا، نتوانستند در برابر پیشروی طالبان مقاومت کنند.
رئیسجمهور پیشین امریکا در توصیف وضعیت نیروهای امنیتی افغانستان نوشته است: «ارتش افغانستان بهسادگی از هم پاشید.»
بایدن همچنین تأکید کرده است که سقوط حکومت پیشین را نمیتوان تنها به قطع حمایت نظامی امریکا نسبت داد؛ زیرا به گفته او، واشنگتن تا روزهای پایانی حکومت جمهوری، کمکهای مالی و نظامی خود را ادامه داده بود.
با این حال، او پذیرفته است که ارزیابی نهادهای امریکایی درباره توانایی حکومت افغانستان برای مقاومت در برابر طالبان دقیق نبود.
به روایت بایدن، نهتنها سرعت سقوط کابل برخلاف پیشبینیهای واشنگتن بود، بلکه شرایط امنیتی روزهای پایانی جنگ و روند تخلیه نیز با برآوردهای اولیه تفاوت داشت.
محمد اشرف غنی در ۱۵ آگست ۲۰۲۱، همزمان با ورود طالبان به کابل، افغانستان را ترک کرد. خروج او و سقوط حکومت جمهوری، به پایان نظام سیاسی مورد حمایت امریکا پس از نزدیک به بیست سال انجامید.
بایدن در کتاب خود از تصمیم خروج نیروهای امریکایی از افغانستان دفاع کرده، اما فروپاشی سریع حکومت پیشین و نادرستبودن پیشبینیهای امنیتی را از مهمترین تحولات پیشبینینشده در جریان این روند توصیف کرده است.