جو بایدن، رئیسجمهور پیشین امریکا، در کتاب تازه خود بار دیگر از تصمیم خروج نیروهای امریکایی از افغانستان دفاع کرده و گفته است که با وجود سقوط حکومت پیشین، آشفتگی عملیات تخلیه و کشتهشدن ۱۳ سرباز امریکایی، همچنان این تصمیم را درست میداند و اگر دوباره در همان شرایط قرار بگیرد، آن را تکرار خواهد کرد.
بایدن در کتاب خاطرات خود با عنوان «به من وعده بده، امریکا» نوشته است که هنگام تصمیمگیری درباره خروج نیروها، با دو گزینه روبهرو بود: ادامه جنگی که نزدیک به بیست سال طول کشیده بود یا پایاندادن به حضور نظامی امریکا در افغانستان.
او توافق دوحه میان دولت دونالد ترامپ و طالبان در فبروری ۲۰۲۰ را یکی از عواملی دانسته است که گزینههای دولتش را برای تصمیمگیری درباره آینده حضور نظامی امریکا محدود کرده بود.
به نوشته بایدن، دولت ترامپ شمار نیروهای امریکایی در افغانستان را از حدود ۱۳ هزار نفر به دو هزار و ۵۰۰ نفر کاهش داده و با توافق بر سر آزادی پنج هزار زندانی طالبان، موقعیت حکومت پیشین افغانستان را تضعیف کرده بود.
او همچنین تأکید کرده است که حکومت افغانستان در مذاکرات اصلی میان امریکا و طالبان حضور نداشت.
رئیسجمهور پیشین امریکا استدلال کرده است که اگر واشنگتن پس از توافق دوحه به حضور نظامی خود ادامه میداد، احتمال ازسرگیری حملات طالبان علیه نیروهای امریکایی وجود داشت.
به باور او، چنین وضعیتی میتوانست امریکا را ناچار کند برای محافظت از سربازان باقیمانده، نیروهای بیشتری به افغانستان اعزام کند و بار دیگر درگیر جنگ گسترده شود.
بایدن درباره این تصمیم دشوار نوشته است: «امنترین تصمیم از نظر سیاسی این بود که در افغانستان بمانیم. اما آیا این رهبری واقعی بود؟ هرچه بیشتر فکر کردم، بیشتر به این نتیجه رسیدم که نه.»
بایدن: اهداف اصلی جنگ افغانستان تحقق یافته بود
بایدن در دفاع از تصمیم خود گفته است که هدفهای اولیه حضور نظامی امریکا در افغانستان، از جمله کشتن اسامه بنلادن و تضعیف شبکه القاعده، سالها پیش تحقق یافته بود.
او معتقد است که ادامه حضور نظامی امریکا پس از دستیابی به این اهداف، دیگر با منافع اساسی امنیت ملی این کشور سازگار نبود.
رئیسجمهور پیشین امریکا نوشته است: «من تصمیم گرفتم به طولانیترین جنگ امریکا پایان دهم.»
او تأکید کرده است که نمیخواست جنگ افغانستان همچنان ادامه یابد و مسئولیت پایاندادن به آن را به رئیسجمهور دیگری واگذار کند.
پذیرش مسئولیت خروج و پیامدهای آن
بایدن در بخش دیگری از کتاب خود، مسئولیت تصمیم خروج نیروهای امریکایی و پیامدهای آن را پذیرفته است.
او نوشته است: «من رئیسجمهور ایالات متحده امریکا هستم و مسئولیت نهایی بر عهده من است.»
بایدن همچنین افزوده است: «من مسئولیت کامل تصمیم خروج را میپذیرم و همواره پذیرفتهام.»
این اظهارات در حالی مطرح میشود که خروج نیروهای امریکایی در آگست ۲۰۲۱ با فروپاشی حکومت جمهوری اسلامی افغانستان، بازگشت طالبان به قدرت و عملیات گسترده تخلیه از میدان هوایی کابل همراه شد.
به روایت بایدن، در جریان عملیات تخلیه بیش از ۱۲۴ هزار نفر از افغانستان خارج شدند؛ عملیاتی که با ازدحام گسترده و مشکلات امنیتی همراه بود.
یکی از مرگبارترین رویدادهای این روند، حمله انتحاری ۲۶ آگست ۲۰۲۱ در نزدیکی دروازه میدان هوایی کابل بود که در آن ۱۳ نظامی امریکایی و شمار زیادی از غیرنظامیان افغان کشته شدند.
بایدن در کتاب خود از این حمله بهعنوان یکی از تلخترین رویدادهای روزهای پایانی حضور نظامی امریکا در افغانستان یاد کرده است.
با وجود این پیامدها، رئیسجمهور پیشین امریکا همچنان بر درستی تصمیم خود پافشاری کرده است.
او نوشته است: «من باور دارم تصمیم درستی گرفتم. اگر دوباره در همان موقعیت قرار بگیرم، همین تصمیم را خواهم گرفت.»
خروج نیروهای امریکایی از افغانستان و نحوه اجرای عملیات تخلیه کابل از بحثبرانگیزترین تصمیمهای دوران ریاستجمهوری بایدن بود؛ تصمیمی که او با وجود انتقادها، همچنان از آن دفاع میکند.