محمد عمر داوودزی، وزیر داخله حکومت پیشین افغانستان، در واکنش به سخنان اخیر هبتالله آخندزاده، رهبر طالبان، گفته است که این اظهارات میتواند زمینه را برای شکلگیری فرصتهای احتمالی سیاسی در کشور فراهم کند. او از اعضای مجمع ملی برای نجات افغانستان خواسته است که پیش از بررسی همهجانبه موضوع، از اتخاذ مواضع شتابزده خودداری کنند.
داوودزی در یادداشتی در شبکه اجتماعی اکس، سخنان اخیر رهبر طالبان را موضوعی قابل تأمل دانسته و تأکید کرده است که این اظهارات باید با دقت و از دیدگاه سیاسی بررسی شوند.
او در این یادداشت از هبتالله آخندزاده با عنوان «امیر محترم امارت اسلامی افغانستان» یاد کرده و گفته است که موضعگیری اخیر او «شایسته تأمل و ارزیابی جدی سیاسی است.»
وزیر داخله پیشین افغانستان بهگونه مشخص توضیح نداده است که کدام بخش از سخنان رهبر طالبان را زمینهساز فرصتهای تازه سیاسی میداند.
با این حال، اظهارات داوودزی پس از آن مطرح میشود که هبتالله آخندزاده در جریان سفر خود به کابل، از مخالفان سیاسی طالبان خواست به افغانستان بازگردند و اعلام کرد که افراد دارای «اهلیت و شایستگی» میتوانند در اداره این گروه مسئولیت بگیرند.
این دعوت با واکنشهای متفاوتی از سوی چهرههای سیاسی مخالف طالبان روبهرو شده است.
داوودزی در ادامه یادداشت خود، وضعیت کنونی افغانستان را مرحلهای حساس و تعیینکننده در تحولات سیاسی کشور توصیف کرده و گفته است که برخورد با چنین شرایطی به «خرد سیاسی، بردباری و دوراندیشی راهبردی» نیاز دارد.
او از اعضای مجمع ملی برای نجات افغانستان خواسته است که پیش از هرگونه تصمیمگیری، پیامدهای احتمالی این تحولات را بررسی کنند.
به باور داوودزی، موضوع باید ابتدا در شورای رهبری این مجمع به بحث گذاشته شود و پس از رایزنیهای مشترک، موضعی سنجیده و مسئولانه با درنظرداشت منافع ملی و آینده افغانستان اتخاذ شود.
در همین حال، محمد محقق، از اعضای مجمع ملی برای نجات افغانستان، پیشتر در واکنش به دعوت هبتالله آخندزاده گفته بود که مخالفان سیاسی به دنبال بهدستآوردن کرسی و مقام در ساختار کنونی طالبان نیستند.
محقق تأکید کرده است که راهحل بحران سیاسی افغانستان، گفتوگو میان طالبان و دیگر جریانهای سیاسی و توافق بر سر ایجاد یک نظام مشروع و مردمسالار است.
او خواستار مذاکرات سیاسی و شکلگیری ساختاری شده است که در آن همه گروهها و اقشار جامعه در تعیین سرنوشت کشور نقش داشته باشند.
شماری دیگر از چهرههای مخالف طالبان نیز دعوت رهبر این گروه را برای بازگشت و پذیرش مسئولیتهای حکومتی ناکافی دانستهاند.
به باور آنان، پیشنهاد واگذاری مقامهای اداری به مخالفان، به معنای مشارکت واقعی در قدرت سیاسی نیست و بدون تغییر در ساختار حکومت، زمینهای برای حل اختلافات اساسی فراهم نخواهد شد.
برخی از این چهرهها همچنین گفتهاند که طالبان به جای تقسیم قدرت و ایجاد یک نظام فراگیر، از مخالفان میخواهند در چارچوب ساختار کنونی این گروه فعالیت کنند.
با این حال، داوودزی برخلاف شماری از اعضای مجمع ملی برای نجات افغانستان، خواستار بررسی دقیقتر سخنان رهبر طالبان و پرهیز از رد شتابزده فرصتهای احتمالی سیاسی شده است.
این تفاوت دیدگاهها در حالی مطرح میشود که طالبان تاکنون جزئیات مشخصی درباره چگونگی مشارکت مخالفان در تصمیمگیریهای سیاسی و ساختار قدرت ارائه نکردهاند.