در ادامه سفر اسنیکو، چهره جنجالی امریکایی شبکههای اجتماعی، به افغانستان، انتشار محتوایی درباره آموزش دختران بار دیگر موضوع استفاده طالبان از چهرههای رسانهای خارجی برای بهبود تصویر این گروه را مطرح کرده است. اسنیکو با حضور در مکتبی در خارج از کابل، از آموزش دختران سخن گفته است؛ در حالی که دختران بالاتر از صنف ششم همچنان از ادامه تحصیل در افغانستان محروماند.
اسنیکو، با نام اصلی نیکولاس کن دی بالینتازی، از چهرههای شناختهشده شبکههای اجتماعی در امریکا است که بهتازگی به افغانستان سفر کرده است.
براساس اطلاعات منتشرشده درباره این سفر، او به مکتبی در منطقهای دور از مرکز کابل رفته و با اشاره به حضور دختران در آن، گفته است که دختران در افغانستان به مکتب میروند.
با این حال، حضور دختران در صنفهای ابتدایی به معنای رفع محدودیتهای آموزشی طالبان نیست. این گروه از زمان بازگشت به قدرت در اسد ۱۴۰۰، آموزش دختران بالاتر از صنف ششم را ممنوع کرده و دروازه دانشگاهها را نیز به روی زنان بسته است.
به این ترتیب، نمایش یک مکتب که دختران در آن آموزش میبینند، بدون اشاره به ممنوعیت آموزش متوسطه و عالی، نمیتواند تصویر کاملی از وضعیت آموزش دختران در افغانستان ارائه کند.
اسنیکو در جریان سفر خود با عبدالقهار بلخی، سخنگوی وزارت خارجه طالبان، نیز دیدار کرده است.
بلخی در این دیدار مدعی شده که افغانستان کشوری امن است و طالبان برای توسعه، بازسازی و پیشرفت آن تلاش میکنند.
او با انتقاد از گزارشهای رسانهای درباره افغانستان گفته است که بسیاری از مطالب منتشرشده درباره این کشور و اداره طالبان واقعیت ندارند.
سخنگوی وزارت خارجه طالبان همچنین از جامعه جهانی خواسته است به این گروه فرصت دهد تا برای ساخت مکتبها و آینده افغانستان کار کند.
بلخی در بخشی از سخنانش گفته است: «بگذارید ما مکتب بسازیم و آینده را بسازیم.»
این اظهارات در حالی مطرح شده که محدودیتهای طالبان بر آموزش دختران همچنان پابرجاست و تاکنون زمان مشخصی برای بازگشایی مکتبهای بالاتر از صنف ششم اعلام نشده است.
سفر چهرههای مشهور شبکههای اجتماعی به افغانستان میتواند فرصتی برای طالبان فراهم کند تا روایت مورد نظر خود را درباره امنیت، زندگی روزمره و وضعیت اجتماعی کشور در میان مخاطبان خارجی گسترش دهند.
اسنیکو با داشتن مخاطبان گسترده در شبکههای اجتماعی، میتواند تصاویر و پیامهای مربوط به سفرش را به افرادی منتقل کند که شناخت آنان از افغانستان بیشتر از طریق رسانهها و پلتفارمهای آنلاین شکل میگیرد.
نمایش مکتبهای فعال، بازارها و مکانهای عمومی، بدون پرداختن به محدودیتهای موجود، ممکن است این برداشت را ایجاد کند که شرایط زندگی و آموزش در افغانستان به حالت عادی بازگشته است.
با این حال، صرف انتشار چنین محتواهایی بهتنهایی ثابت نمیکند که میان اسنیکو و طالبان توافقی برای تبلیغات یا سفیدنمایی وجود دارد. جزئیات هماهنگی سفر او و نقش احتمالی مقامهای طالبان در انتخاب مکانهای بازدیدش روشن نیست.
پس از بازگشت طالبان به قدرت، دختران در افغانستان از ادامه آموزش پس از صنف ششم محروم شدند. در قوس ۱۴۰۱ نیز طالبان تحصیل زنان در دانشگاهها را ممنوع کردند.
این تصمیمها با انتقاد گسترده نهادهای مدافع حقوق بشر و سازمانهای بینالمللی روبهرو شده است.
در چنین شرایطی، حضور دختران در یک مکتب ابتدایی نمیتواند بهعنوان نشانهای از دسترسی آزادانه همه دختران افغان به آموزش تلقی شود.
تفاوت میان آموزش ابتدایی و ادامه تحصیل در دورههای بالاتر، نکتهای اساسی است که در ارزیابی محتوای منتشرشده از سفر اسنیکو باید در نظر گرفته شود.
دیدار اسنیکو با مقامهای طالبان و انتشار محتوای مثبت درباره وضعیت افغانستان، پرسشهایی را درباره هدف این سفر و میزان دسترسی او به واقعیتهای زندگی مردم، بهویژه زنان و دختران، مطرح میکند.
هنوز مشخص نیست که آیا او در جریان سفرش با دختران محروم از آموزش، زنان محروم از دانشگاه یا خانوادههای آسیبدیده از محدودیتهای آموزشی نیز گفتوگو کرده است یا خیر.
در حالی که طالبان بر امنیت و بازسازی افغانستان تأکید میکنند، ممنوعیت آموزش دختران بالاتر از صنف ششم همچنان یکی از مهمترین موارد اختلاف این گروه با نهادهای بینالمللی و مدافعان حقوق زنان است.
انتشار تصاویر دختران در یک مکتب ابتدایی، بدون توضیح این محدودیتها، میتواند تصویری ناقص از وضعیت آموزش در افغانستان به مخاطبان خارجی ارائه کند.