طالبان در تازهترین اقدام خود در دانشگاه کابل، واژه «پارسی» را از تابلوی دیپارتمنت فارسی دری دانشکده زبان و ادبیات این دانشگاه برداشته و نام آن را به «ادبیات دری» تغییر دادهاند. این اقدام در ادامه تغییر نامها و محدودیتهایی صورت گرفته است که طالبان در سالهای اخیر بر کاربرد برخی واژههای فارسی در نهادهای آموزشی افغانستان اعمال کردهاند.
بر اساس گزارشها، این تغییر در روزهای اخیر صورت گرفته است. تابلوی قبلی این بخش با عنوان «دیپارتمنت پارسی دری» شناخته میشد، اما در تابلوی تازه، نام «پارسی» دیگر دیده نمیشود.
وزارت تحصیلات عالی طالبان تاکنون درباره علت این تصمیم و تغییر عنوان دیپارتمنت توضیحی ارائه نکرده است.
دانشکده زبان و ادبیات دانشگاه کابل دارای دیپارتمنتهای مختلف برای آموزش زبانها و ادبیات است. تابلوی تغییریافته مربوط به بخش فارسی دری این دانشکده است، نه تابلوی عمومی دانشکده زبان و ادبیات.
این اقدام در حالی صورت میگیرد که نامگذاری زبان فارسی و دری در افغانستان از سالها پیش موضوع بحثهای فرهنگی و سیاسی بوده است.
طالبان پس از بازگشت به قدرت در اسد ۱۴۰۰، در موارد مختلف نامها، تابلوها و اصطلاحات مورد استفاده در دانشگاهها و ادارههای دولتی را تغییر دادهاند.
در عقرب ۱۴۰۱، تصاویر شماری از چهرههای برجسته ادبیات فارسی، از جمله مولانا جلالالدین محمد بلخی، سعدی، حافظ و فردوسی، از دیوارهای دانشکده زبان و ادبیات دانشگاه کابل برداشته شد.
همچنین وزارت تحصیلات عالی طالبان در جوزای ۱۴۰۲ با صدور مکتوبی به استادان دانشگاه کابل دستور داد که در نوشتهها و آثار علمی خود از برخی اصطلاحات رایج فارسی، از جمله «دانشگاه»، «دانشکده» و «دانشجو» استفاده نکنند.
در آن مکتوب از استادان خواسته شده بود که اصطلاحات مورد تأیید وزارت تحصیلات عالی طالبان را جایگزین این واژهها کنند.
در مورد دیگری، طالبان تابلوی دانشگاه سمنگان را تغییر دادند و نوشتههای فارسی و اوزبیکی آن را با زبانهای پشتو و انگلیسی جایگزین کردند.
اقدامات مشابه طالبان در سالهای گذشته با انتقاد شماری از نویسندگان، فعالان فرهنگی و شهروندان افغانستان روبهرو شده است.
منتقدان میگویند که حذف واژههای فارسی و اوزبیکی از تابلوهای رسمی و محدودکردن کاربرد برخی اصطلاحات در نهادهای آموزشی، نگرانیهایی را درباره برخورد نابرابر با زبانهای رایج کشور ایجاد کرده است.
با این حال، مقامهای طالبان پیش از این ادعا کردهاند که به رشد و تقویت تمامی زبانهای افغانستان متعهد هستند و در سیاستهای زبانی خود تبعیض قائل نمیشوند.
در قانون اساسی پیشین افغانستان، دری و پشتو بهعنوان دو زبان رسمی کشور به رسمیت شناخته شده بودند. زبان فارسی دری یکی از زبانهای پرکاربرد در آموزش، ادبیات، رسانهها و مکاتبات اداری افغانستان است.
حذف واژه «پارسی» از تابلوی دیپارتمنت دانشگاه کابل بار دیگر بحثها درباره سیاستهای زبانی طالبان و جایگاه زبان فارسی در نهادهای تحصیلی افغانستان را مطرح کرده است.