همایش بینالمللی «مولانا؛ صدای جهانی برای صلح» به مناسبت هشتصدونزدهمین سالزاد مولانا جلالالدین محمد بلخی در دانشگاه جورج واشنگتن برگزار شد.
این برنامه روز جمعه، ۱۰ میزان، با همکاری خانه مولانا و دانشگاه جورج واشنگتن برگزار شد و شماری از پژوهشگران، استادان دانشگاه، دیپلماتها، مقامهای پیشین افغانستان، هنرمندان و علاقهمندان به آثار مولانا در آن حضور یافتند.
برنامه با اجرای رباب از سوی بصیر احمد وجوهات و نمایش فیلم کوتاهی درباره مفاهیمی چون انسانیت، همدلی، تفاوت و صلح در اندیشه مولانا آغاز شد.
طارق اقتداری، از برگزارکنندگان برنامه، گفت هدف این همایش فراتر از بزرگداشت یک شخصیت تاریخی و ادبی است و تلاش دارد ظرفیت اندیشههای مولانا را برای پاسخ به چالشهای جهان معاصر، از جمله جنگ، افراطگرایی و شکافهای اجتماعی و فرهنگی، بررسی کند.
میرویس بلخی، رئیس خانه مولانا، در سخنرانی خود صلح را تنها به معنای نبود جنگ ندانست و گفت بخشی از منازعات بیرونی انسانها ریشه در کشمکشهای درونی آنان دارد. او مولانا را «فرزند بلخ، صدای افغانستان، میراث مشترک تمدنی و شهروند جهانی» توصیف کرد و گفت خودشناسی و شناخت دیگری از عناصر مهم اندیشه مولانا برای رسیدن به صلح است.
نصیر احمد فایق، سرپرست نمایندگی دایمی افغانستان در سازمان ملل متحد، نیز بر جنبه جهانی میراث مولانا تأکید کرد و گفت مولانا به یک کشور، قوم، زبان یا فرهنگ محدود نمیشود. او دانش، امید و کرامت انسانی را از مفاهیمی دانست که به باورش همچنان پیام مولانا را برای جهان امروز معنادار نگه داشته است.
فرهاد دریا، آوازخوان و هنرمند افغانستان، بخش دیگری از برنامه را به رابطه شعر و موسیقی در آثار مولانا اختصاص داد. او گفت موسیقی بخشی جداییناپذیر از ساختار شعر مولاناست و میتواند فراتر از تفاوتهای زبانی و فرهنگی، تجربهای مشترک میان انسانها ایجاد کند.
در ادامه، سحر فرید، دانشآموز افغانستانی مقیم امریکا، یکی از اشعار مولانا را برای حاضران خواند.
بخش تخصصی همایش با حضور شماری از پژوهشگران به بررسی مفهوم صلح در اندیشه مولانا اختصاص یافت. مصطفی آکیول، نویسنده و پژوهشگر ترکی، بحث را بر سه پرسش متمرکز کرد: صلح از نگاه مولانا چه معنایی دارد، چگونه میتوان به آن رسید و این دیدگاه تا چه اندازه در جهان امروز کاربرد دارد.
محمد فغفوری، پژوهشگر ایرانی مقیم امریکا، گفت برای شناخت دیدگاه مولانا درباره صلح نباید به نقلقولهای مشهور بسنده کرد. او تأکید کرد که وجود تفاوت میان انسانها الزاماً به منازعه منجر نمیشود و مشکل زمانی شکل میگیرد که تفاوت به خصومت تبدیل شود.
سید حسن اخلاق، پژوهشگر و مولاناشناس، نیز بر خودشناسی، پذیرش خویشتن و بهرسمیتشناختن تنوع انسانی تأکید کرد. به گفته او، پذیرش دیگری در اندیشه مولانا تنها تحمل تفاوت نیست، بلکه یافتن راهی برای همزیستی با وجود همین تفاوتهاست.
بخش هنری برنامه با اجرای موسیقی از سوی همایون سدوزی و میلاد یوسفی و خوانش غزلهایی از مولانا ادامه یافت. همچنین نمایشگاهی از آثار هنری و خوشنویسی مرتبط با شعر و اندیشه مولانا برگزار شد و سلیمان هدایت بخشهایی از اشعار مولانا را خوشنویسی کرد.
در پایان، رضا حسینی، نویسنده و استاد دانشگاه، از چند برنامه تازه خانه مولانا خبر داد. به گفته او، این نهاد قصد دارد بزرگداشت مولانا را هر سال با تمرکز بر یک موضوع پژوهشی برگزار کند و جایزه بینالمللی «نشان مولانا» را نیز راهاندازی کند که نخستین دوره آن به موضوع صلح اختصاص خواهد یافت.
خانه مولانا همچنین از برنامهریزی برای برگزاری سومین دوره «جایزه ادبی جهانی مولانا» خبر داده است. برگزارکنندگان گفتند شرایط شرکت و جزئیات داوری این جایزه بعداً اعلام خواهد شد.
این نهاد همچنین اعلام کرد برای نصب تندیس مولانا در واشنگتن درخواست رسمی ارائه خواهد کرد و برای جلب حمایت عمومی از این طرح، طوماری در اختیار علاقهمندان قرار میدهد.
محور اصلی همایش این بود که اندیشه مولانا چگونه میتواند به گفتوگو درباره صلح در جهان امروز کمک کند؛ موضوعی که سخنرانان آن را از منظر خودشناسی، مدارا، پذیرش تفاوتها، دانش، هنر و همزیستی بررسی کردند.