از پیشنهاد ازدواج با دختران افغان به اسنیکو تا خدمات ویژه گردشگری؛ بررسی خبرنگار افغانستان آینده از وبسایت یک شرکت گردشگری که گفته میشود از سوی اعضای طالبان راهاندازی شده، نشان میدهد این مجموعه در کنار بستههای اختصاصی سفر، امکان تنظیم گروههای خصوصی زنانه را نیز برای گردشگران خارجی تبلیغ میکند. این موضوع در شرایطی مطرح شده که زنان و دختران افغانستان همچنان با محدودیتهای گسترده طالبان روبهرو هستند.
خبرنگار افغانستان آینده در بررسی وبسایت شرکت «Tea Bro Tours» دریافته است که این مجموعه برای گردشگران خارجی، خدمات مختلفی از جمله تنظیم سفرهای خصوصی، همراهی راهنمایان محلی، بستههای ویژه VIP و تسهیلات برای تولیدکنندگان محتوای اینترنتی ارائه میکند.
براساس اطلاعات ارائهشده به افغانستان آینده، این شرکت از سوی اعضای طالبان راهاندازی شده است. با این حال، در بخش عمومی وبسایت، بنیانگذاران صرفاً بهعنوان شهروندان افغان معرفی شدهاند و وابستگی تشکیلاتی آنان به طالبان بهصراحت ذکر نشده است.
تبلیغ «گروههای خصوصی زنانه» در وبسایت شرکت
یکی از بخشهای قابلتوجه وبسایت این شرکت، صفحه ثبت درخواست سفر است که در آن به امکان تنظیم گروههای خصوصی زنانه اشاره شده است.
در این صفحه به زبان انگلیسی نوشته شده است:
«Women-only private parties are available by request.»
این عبارت به معنای آن است که «گروههای خصوصی صرفاً زنانه به درخواست مشتریان قابل تنظیم است».
شرکت همچنین توضیح داده است که ترکیب اعضای گروه، حضور کارمندان زن در صورت درخواست و تاریخ سفر، پیش از نهایی شدن رزرو تأیید میشود.
استفاده از واژه «party» در این بخش به گروه مسافرتی اشاره دارد و بهتنهایی به معنای برگزاری مهمانی یا فراهمکردن دختران افغان برای گردشگران مرد نیست.
با وجود این، تبلیغ چنین خدماتی از سوی شرکتی که درباره ارتباط گردانندگان آن با طالبان اطلاعات مطرح شده، پرسشهایی را درباره نوع فعالیت، نحوه اجرای برنامهها و برخورد طالبان با حضور زنان در صنعت گردشگری ایجاد میکند.
از جمله روشن نیست که این شرکت برای اجرای برنامههای خصوصی زنانه چه مقرراتی را رعایت میکند، چه کسانی بهعنوان راهنما یا کارمند زن فعالیت دارند و آیا زنان افغان نیز از فرصتهای مشابه گردشگری برخوردار هستند یا خیر.

خدمات VIP و امتیاز ویژه برای یوتیوبرها
بررسی بخشهای دیگر وبسایت نشان میدهد که Tea Bro Tours بستههای مختلف گردشگری را برای سفر به افغانستان تبلیغ میکند.
یکی از این بستهها VIP نام دارد و براساس توضیحات شرکت، امکان همراهی میزبانان مجموعه با گردشگران در صورت فراهم بودن شرایط در آن پیشبینی شده است.
در صفحه رزرو، گزینه جداگانهای نیز برای افرادی وجود دارد که قصد تصویربرداری یا تولید محتوا در جریان سفر خود به افغانستان را دارند.
وبسایت اعلام کرده است که با انتخاب این گزینه، درخواست گردشگر برای دریافت نرخ ویژه تولیدکنندگان محتوا بررسی خواهد شد.
این موضوع نشان میدهد که شرکت برای جذب یوتیوبرها و تولیدکنندگان محتوای شبکههای اجتماعی نیز خدمات مشخصی در نظر گرفته است.
با این حال، هنوز مدرکی در دست نیست که نشان دهد اسنیکو، یوتیوبر امریکایی، از خدمات این شرکت استفاده کرده یا سفر او توسط گردانندگان آن تنظیم شده است.
از پیشنهاد دختر افغان به اسنیکو تا بحث کرامت زنان
این یافتهها در حالی مطرح میشود که سفر اخیر اسنیکو به افغانستان، بهویژه گفتوگوی او با یکی از اعضای طالبان، انتقادهای گستردهای به دنبال داشته است.
اسنیکو در روزهای اخیر ویدیوهایی از حضور خود در کابل، دیدار با اعضای طالبان و گفتوگو با چهرههای این گروه منتشر کرده است.
در یکی از این ویدیوها، یک عضو طالبان به او میگوید که شمار زیادی از دختران افغان ازدواج با این یوتیوبر امریکایی را افتخار میدانند.
این عضو طالبان همچنین پیشنهاد میکند که اگر اسنیکو بخواهد در افغانستان ازدواج کند، برایش همسر پیدا خواهند کرد.
اظهارات یادشده واکنش تند شماری از فعالان حقوق زنان و چهرههای سیاسی افغانستان را برانگیخته است.
فوزیه کوفی، عضو پیشین مجلس نمایندگان، گفته است که مردم افغانستان در دهههای جنگ و بحران، با وجود از دست دادن بسیاری از داشتههای خود، همواره برای حفظ کرامت زنان و دختران تلاش کردهاند.
نیلوفر ایوبی، فعال اجتماعی، نیز با انتقاد از این رفتار گفته است که طالبان از یکسو آموزش، کار و استقلال اقتصادی را از زنان گرفتهاند و از سوی دیگر، پیشنهاد ازدواج دختران افغان به مردان خارجی را قابل قبول میدانند.
شماری دیگر از فعالان تأکید کردهاند که زنان افغانستان دارایی شخصی هیچ گروهی نیستند و تصمیم درباره ازدواج آنان تنها به خودشان تعلق دارد.
تناقض میان محدودیت زنان افغان و امکانات گردشگران خارجی
موضوع اصلی این گزارش، تفاوت میان امکاناتی است که برای گردشگران خارجی تبلیغ میشود و محدودیتهایی که زنان افغانستان در زندگی روزمره با آن روبهرو هستند.
در حالی که شرکتهای گردشگری در افغانستان بستههای خصوصی، خدمات ویژه و برنامههای اختصاصی برای گردشگران ارائه میکنند، دختران افغان همچنان از آموزش بالاتر از صنف ششم و تحصیل در دانشگاه محروم هستند.
طالبان همچنین محدودیتهای گستردهای بر اشتغال زنان، رفتوآمد و حضور آنان در بسیاری از فضاهای عمومی وضع کردهاند.
در مقابل، گردشگران خارجی، از جمله شماری از زنان، توانستهاند در قالب تورهای سازمانیافته به افغانستان سفر کنند.
گزارشهای رسانههای بینالمللی نیز نشان دادهاند که برخی شرکتهای گردشگری در افغانستان برنامههای ویژه زنان را با حضور راهنمایان زن برگزار میکنند؛ برنامههایی که گاهی برای آشنایی گردشگران خارجی با زندگی زنان افغان طراحی شدهاند.
این وضعیت پرسش مهمی را مطرح میکند: چرا فرصتهایی که برای بازدیدکنندگان خارجی فراهم میشود، برای بسیاری از زنان و دختران خود افغانستان در دسترس نیست؟
گردشگری و نگرانی از سفیدنمایی طالبان
در سالهای اخیر، سفر یوتیوبرها و چهرههای شناختهشده خارجی به افغانستان افزایش یافته و ویدیوهای آنان از بازارها، مکانهای تاریخی، جادهها و دیدار با اعضای طالبان در شبکههای اجتماعی منتشر شده است.
طالبان نیز از حضور گردشگران خارجی استقبال کردهاند و تلاش دارند افغانستان را مقصدی مناسب برای گردشگری معرفی کنند.
با این حال، شماری از فعالان حقوق زنان نسبت به تصویری که برخی تولیدکنندگان محتوای خارجی از افغانستان ارائه میکنند، انتقاد دارند.
به باور آنان، نمایش مکانهای دیدنی و برخورد دوستانه اعضای طالبان با گردشگران، بدون اشاره به محرومیت زنان افغان، میتواند به پنهان ماندن بخشی از واقعیت زندگی در این کشور منجر شود.
سفر اسنیکو و انتشار ویدیوی پیشنهاد ازدواج با دختر افغان نیز بار دیگر بحث درباره برخورد طالبان با زنان و چگونگی بازنمایی این گروه در شبکههای اجتماعی را برجسته کرده است.
پرسشهای بیپاسخ درباره شرکت گردشگری
بررسی خبرنگار افغانستان آینده از وبسایت Tea Bro Tours نشان میدهد که این شرکت خدمات خصوصی گردشگری، بستههای VIP و برنامههای سفر ویژه زنان را تبلیغ میکند.
اما برای روشن شدن ابعاد فعالیت این مجموعه، چند پرسش اساسی همچنان نیازمند پاسخ است: اعضای طالبان چه نقشی در مالکیت و مدیریت شرکت دارند؟ برنامههای خصوصی زنانه دقیقاً چگونه برگزار میشوند؟ چه کسانی در این برنامهها حضور دارند؟ و آیا گردانندگان شرکت از امتیازهای خاصی در تعامل با نهادهای طالبان برخوردارند؟
همچنین هیچ سندی در اطلاعات بررسیشده وجود ندارد که نشان دهد این شرکت دختران افغان را برای ازدواج یا سرگرمی گردشگران مرد فراهم میکند.
با این حال، همزمانی بحث درباره خدمات گردشگری خصوصی و انتشار ویدیوی پیشنهاد ازدواج یک عضو طالبان به اسنیکو، توجهها را بار دیگر به مسئله حق انتخاب، کرامت و جایگاه زنان در افغانستان تحت حاکمیت طالبان جلب کرده است.
افغانستان آینده این موضوع را از منظر فعالیت اقتصادی افراد مرتبط با طالبان، شرایط حضور زنان در صنعت گردشگری و تفاوت برخورد با گردشگران خارجی و زنان افغان قابل پیگیری میداند.