دفتر مقابله با مواد مخدر و جرم سازمان ملل متحد در تازهترین گزارش خود اعلام کرده است که تولید تریاک در افغانستان در سال ۲۰۲۶ نسبت به سال گذشته نزدیک به پنج برابر افزایش یافته و به حدود یکهزار و ۵۰۰ تن رسیده است.
این گزارش که روز پنجشنبه، هفتم عقرب، منتشر شده، نشان میدهد که تولید تریاک در افغانستان از حدود ۳۰۰ تن در سال ۲۰۲۵ به نزدیک یکهزار و ۵۰۰ تن در سال جاری میلادی افزایش یافته است.
براساس یافتههای این نهاد، گسترش زمینهای زیر کشت خشخاش و افزایش حاصلدهی مزارع در نتیجه بارندگیهای مناسب، از عوامل اصلی رشد تولید تریاک در افغانستان بودهاند.
سازمان ملل متحد در گزارش خود گفته است که ممنوعیت کشت و تولید مواد مخدر در افغانستان در سال ۲۰۲۶ نسبت به گذشته کماثرتر به نظر میرسد.
بر بنیاد آمارهای این گزارش، مساحت زمینهای زیر کشت خشخاش که در سال گذشته حدود ۱۰ هزار هکتار بود، امسال به بیش از ۴۳ هزار هکتار افزایش یافته است.
این نهاد افزوده است که اکنون در ۱۶ ولایت افغانستان خشخاش کشت میشود؛ در حالی که شمار این ولایتها در سال گذشته ۱۱ ولایت بود.
براساس گزارش، حدود ۷۶ درصد زمینهای زیر کشت خشخاش در شمالشرق افغانستان، بهویژه در ولایت بدخشان، موقعیت دارند.
دفتر مقابله با مواد مخدر و جرم سازمان ملل همچنین اعلام کرده است که ارزش مجموعی تریاک برداشتشده برای معاملهگران در سال ۲۰۲۶ به حدود ۵۲۵ میلیون دالر رسیده است.
این رقم معادل نزدیک به ۲.۷ درصد تولید ناخالص داخلی افغانستان و حدود ۸.۵ درصد ارزش بخش زراعت این کشور عنوان شده است.
گزارش میافزاید که میانگین قیمت تریاک خشک به حدود ۵۰۰ دالر در هر کیلوگرام کاهش یافته، اما این رقم همچنان بهمراتب بالاتر از قیمتهای پیش از ممنوعیت کشت خشخاش است؛ زمانی که هر کیلوگرام تریاک کمتر از ۱۰۰ دالر معامله میشد.
در بخش دیگری از این گزارش آمده است که شماری از کشاورزان برای جلوگیری از شناسایی و تخریب مزارع خود، روشهای تازهای را برای پنهانکردن کشت خشخاش به کار گرفتهاند.
به گفته سازمان ملل، کشت خشخاش در میان مزارع گندم و جو، استفاده از زمینهای محصور و برداشت محصول در چند مرحله، از شیوههایی است که کشاورزان برای کاهش احتمال شناسایی استفاده میکنند.
این نهاد گفته است که در ولایت هلمند بیش از ۹۰ درصد مزارع خشخاش بهگونه پنهانی کشت شدهاند.
گزارش همچنین هشدار داده است که تفاوت قیمت تریاک در مناطق مختلف افغانستان، بهویژه قیمت پایینتر در شمالشرق و قیمت بالاتر در جنوبغرب، میتواند زمینه گسترش معاملات غیرقانونی و قاچاق داخلی مواد مخدر را فراهم کند.
به باور این نهاد، کاهش ذخایر تریاک باقیمانده از سالهای پیش از ممنوعیت، همراه با فقر و نبود فرصتهای معیشتی مناسب، خطر ادامه و افزایش کشت خشخاش را در سالهای آینده بیشتر میکند.
انتشار این گزارش در حالی صورت میگیرد که وزارت خارجه طالبان دو روز پیش از آن، در نشستی با حضور شماری از سفیران و دیپلماتهای خارجی در کابل، از آنچه دستاوردهای این گروه در مبارزه با مواد مخدر خوانده میشود، سخن گفته بود.
عبدالرحمن منیر، معین مبارزه با مواد مخدر وزارت داخله طالبان، در این نشست ادعا کرده بود که نیروهای این گروه در سال ۲۰۲۶ بیش از ۲۵ هزار عملیات علیه مواد مخدر انجام دادهاند.
به گفته او، در جریان این عملیاتها بیش از ۲۶ هزار هکتار زمین زیر کشت کوکنار و چرس تخریب شده و بیش از ۱۰ هزار نفر به اتهام دستداشتن در فعالیتهای مرتبط با مواد مخدر بازداشت شدهاند.
این مقام طالبان همچنین از شناسایی و مسدودکردن ۳۰۱ لابراتوار پروسس مواد مخدر، دو فابریکه تولید قرصهای کیمیایی و ۱۵ مرکز تولید مشروبات الکلی خبر داده بود.
در همین نشست، امیرخان متقی، وزیر خارجه طالبان، با ابراز نگرانی از کشت و قاچاق مواد مخدر در کشورهای همسایه افغانستان، خواستار همکاری بیشتر جامعه جهانی در مبارزه با این پدیده شده بود.
طالبان از زمان بازگشت به قدرت بارها مدعی موفقیت در کاهش کشت خشخاش و تولید مواد مخدر شدهاند، اما یافتههای تازه سازمان ملل نشان میدهد که تولید تریاک و مساحت زمینهای زیر کشت آن در سال ۲۰۲۶ بار دیگر افزایش قابلتوجهی داشته است.
با وجود این افزایش، میزان کشت خشخاش در افغانستان همچنان پایینتر از سطح ثبتشده پیش از ممنوعیت این محصول باقی مانده است.