نازنین ولی، پژوهشگر اهل افغانستان، موفق به دریافت جایزه ممتاز مکتب تجارت روم (Rome Business School) برای ادامه تحصیلات در رشته هوش مصنوعی شده است؛ دستاوردی که در شرایط محرومیت دختران و زنان از آموزش در افغانستان، اهمیت ویژه‌ای دارد.
ولی این موفقیت علمی را به دختران افغانستان تقدیم کرده است که با وجود محدودیت‌های گسترده، همچنان آرزوی تحصیل و فعالیت در بخش تکنالوژی و نوآوری را در سر دارند.
این پژوهشگر افغان پیش از این نیز موفق به دریافت بورسیه تحصیلی کامل از سفارت ایالات متحده امریکا در افغانستان شده بود. او با استفاده از این فرصت، تحصیلات خود را در رشته روان‌شناسی در دانشگاه امریکایی آسیای مرکزی و بارد کالج ادامه داد و دیپلوم افتخاری دریافت کرد.
نازنین ولی که در نخستین دوره حاکمیت طالبان در افغانستان به دنیا آمده است، با وجود دشواری‌ها و محدودیت‌های اجتماعی، مسیر آموزش و پژوهش را دنبال کرده است.
او با تأکید بر اهمیت دسترسی زنان به آموزش گفته است: «بسیار شرم‌آور است که درباره حق آموزش و دسترسی به آن بحث کنیم؛ این یک حق اساسی زنان است.»
این پژوهشگر باور دارد که زنان افغانستان، با وجود تبعیض و موانع فراوان، از توانایی و استعداد بالایی برخوردارند و در صورت فراهم‌شدن فرصت‌های برابر، می‌توانند در عرصه‌های علمی و تکنالوژی دستاوردهای چشمگیری داشته باشند.
دریافت این جایزه در حالی صورت می‌گیرد که طالبان پس از بازگشت به قدرت در آگست ۲۰۲۱، آموزش دختران بالاتر از صنف ششم را ممنوع کرده و زنان را از تحصیل در دانشگاه‌ها محروم ساخته‌اند.
در همین حال، گسترش استفاده از هوش مصنوعی در عرصه‌های مختلف زندگی، ضرورت حضور زنان در پژوهش و توسعه این تکنالوژی را بیش از پیش برجسته کرده است.
سازمان آموزشی، علمی و فرهنگی ملل متحد (یونسکو) پیش‌تر هشدار داده است که سیستم‌های هوش مصنوعی ممکن است کلیشه‌ها و تبعیض‌های جنسیتی موجود در داده‌های آموزشی را بازتولید کنند.
بر اساس آمار نقل‌شده از یونسکو، زنان تنها ۱۲ درصد از پژوهشگران متخصص هوش مصنوعی و ۳۰ درصد از متخصصان فعال در حوزه گسترده‌تر این تکنالوژی را تشکیل می‌دهند.
کارشناسان بر این باورند که افزایش مشارکت زنان در طراحی و توسعه سیستم‌های هوش مصنوعی می‌تواند به شناسایی سوگیری‌های جنسیتی و ایجاد راهکارهای فراگیرتر کمک کند.
دستاورد نازنین ولی در شرایطی رقم خورده است که میلیون‌ها دختر افغان همچنان از حق آموزش محروم‌اند و فرصت‌های تحصیلی و حرفه‌ای برای زنان در داخل کشور به‌شدت محدود شده است.
ولی با تقدیم این جایزه به دختران علاقه‌مند به تکنالوژی در افغانستان، بر اهمیت ادامه تلاش برای دستیابی به فرصت‌های آموزشی و حضور زنان در عرصه‌های نوین علمی تأکید کرده است.
از روزنامه‌نگاری مستقل حمایت کنید
حمایت شما به ما کمک می‌کند تا به ارائه گزارش‌های دقیق و بی‌طرف ادامه دهیم و صدای کسانی را که اغلب نادیده گرفته می‌شوند، بلندتر کنیم.
