محمد محقق، رهبر حزب وحدت اسلامی مردم افغانستان و عضو شورای عالی مقاومت برای نجات افغانستان، میگوید که به حل اختلافات سیاسی با طالبان از طریق گفتوگو باور ندارد و هشدار داده است که در صورت بینتیجه ماندن تلاشهای سیاسی، این شورا حق رویآوردن به مبارزه نظامی را برای خود محفوظ میداند.
محقق روز یکشنبه، ۲۶ میزان، در مراسم گرامیداشت هشتمین سالروز کشتهشدن جنرال عبدالرازق اچکزی، فرمانده پیشین پولیس قندهار، گفت که جامعه جهانی و کشورهای منطقه طی پنج سال گذشته همواره بر مذاکره و دستیابی به توافق سیاسی با طالبان تأکید کردهاند، اما به باور او، این تلاشها تاکنون نتوانستهاند زمینه حل اختلافات را فراهم کنند.
او توضیح داد که شورای عالی مقاومت برای نجات افغانستان نیز در سالهای گذشته، با درنظرداشت شرایط سیاسی و ملاحظات داخلی و بینالمللی، مسیر گفتوگو با طالبان را دنبال کرده است.
با این حال، محقق تأکید کرد که پیگیری راهحل سیاسی به معنای کنارگذاشتن سایر گزینهها نیست و این شورا در صورت ناکامی مذاکرات، امکان ورود به مرحله مبارزه نظامی علیه طالبان را منتفی نمیداند.
رهبر حزب وحدت اسلامی مردم افغانستان در بخش دیگری از سخنانش، طالبان را به اعمال فشار و رفتار تبعیضآمیز علیه شهروندان، بهویژه شیعیان و هزارهها، متهم کرد.
او با اشاره به آنچه «ظلم» طالبان علیه مردم افغانستان خواند، گفت که از دیدگاه او، مشروعیت مبارزه و مقاومت تنها به باورهای دینی طرف مقابل وابسته نیست، بلکه مقابله با ستم نیز میتواند مبنای ایستادگی باشد.
محقق در این زمینه اظهار داشت که «خداوند جهاد را مشروط به کفریت طرف مقابل نکرده است» و افزود که به باور او، مبارزه در برابر ظلم و بیعدالتی حق مردمی است که با خشونت، آوارگی و محرومیت روبهرو شدهاند.
این چهره سیاسی با اشاره به رویدادهای تاریخی صدر اسلام گفت مردمی که سرزمینشان تصرف شده، اعضای خانوادهشان کشته شدهاند و حقوقشان پایمال شده است، حق دارند در برابر چنین وضعیتی ایستادگی کنند.
محقق همچنین تأکید کرد که مخالفان طالبان نباید تصور کنند که پیگیری مذاکرات سیاسی به معنای پذیرش حاکمیت این گروه یا چشمپوشی از حق مقاومت است.
او در بخشی از سخنرانی خود گفت: «ما هیچگاه اسیر کسی نخواهیم شد و میدان جنگ را هیچگاه به خاطر ملاحظات ترک نخواهیم کرد.»
به گفته محقق، شورای عالی مقاومت برای نجات افغانستان تاکنون به دلیل برخی ملاحظات از ورود به مرحله گسترده مبارزه نظامی خودداری کرده و تلاش داشته است از طریق گفتوگو و فشارهای سیاسی، طالبان را به تغییر رفتار در برابر شهروندان وادار کند.
او افزود که این رویکرد به معنای پایان مخالفت با طالبان نیست و ادامه سیاستهای کنونی این گروه میتواند زمینه تشدید تقابل را فراهم کند.
رهبر حزب وحدت اسلامی مردم افغانستان در ادامه سخنانش، طالبان را به تصرف ملکیتها، شهرکها، نهادهای آموزشی و مراکز متعلق به شیعیان و هزارهها متهم کرد.
محقق مدعی شد که طی پنج سال گذشته، شماری از مراکز و داراییهای مربوط به این بخش از جامعه افغانستان از سوی طالبان تصرف شده و محدودیتهای گستردهای بر فعالیت نهادهای آنان اعمال شده است.
او بهطور مشخص از بستهشدن مرکز علمیه خاتمالنبیین انتقاد کرد و گفت که این مرکز یک نهاد آموزشی و دینی بوده و هیچگونه فعالیت سیاسی نداشته است.
به گفته محقق، اقدام طالبان در بستن چنین مراکزی نشاندهنده ادامه فشار بر نهادهای مذهبی و آموزشی شیعیان است.
او همچنین طالبان را متهم کرد که با نگاه تبعیضآمیز مذهبی به شهروندان افغانستان، بهویژه پیروان مذهب تشیع، برخورد میکنند.
محقق در بخش دیگری از سخنانش نسبت به پیامدهای ادامه تصرف خانهها و داراییهای مردم و نپذیرفتن اسناد مالکیت صادرشده در حکومتهای پیشین هشدار داد.
او گفت که اگر طالبان اسناد قانونی ملکیت شهروندان را به رسمیت نشناسند و به تصرف داراییها و مراکز متعلق به مردم ادامه دهند، این اقدامات میتواند اختلافات اجتماعی و سیاسی را افزایش داده و کشور را با بیثباتی بیشتری روبهرو کند.
این عضو شورای عالی مقاومت برای نجات افغانستان تأکید کرد که ادامه چنین سیاستهایی نهتنها به حل مشکلات کشور کمک نخواهد کرد، بلکه مخالفتهای مردمی با حاکمیت طالبان را نیز گسترش خواهد داد.
اظهارات محقق در حالی مطرح میشود که شورای عالی مقاومت برای نجات افغانستان، متشکل از شماری از چهرههای سیاسی و مقامهای حکومت پیشین، پس از بازگشت طالبان به قدرت در اسد ۱۴۰۰، بر ضرورت تشکیل یک نظام سیاسی فراگیر و پایان انحصار قدرت تأکید کرده است.
با این حال، محقق در سخنان نقلشده زمان مشخصی برای تغییر رویکرد این شورا از مذاکرات سیاسی به اقدامات نظامی اعلام نکرده است.
همچنین ادعاهای او درباره تصرف ملکیتها، محدودیتهای مذهبی و برخورد طالبان با مراکز شیعیان، در این گزارش بهگونه مستقل بررسی نشده و واکنش طالبان به اظهارات تازه او نیز در اطلاعات ارائهشده مشخص نیست.