انعامالله سمنگانی، رئیس اطلاعات و فرهنگ طالبان در قندهار، در واکنش به بحثهای اخیر درباره جایگاه زبانهای افغانستان گفته است که در ساختار کنونی حکومت طالبان، عنوان «ملی» کاربرد ندارد و پشتو و دری نیز از جایگاه برابر برخوردارند.
سمنگانی گفته است: «نه وزارت دفاع، نه رادیو، نه اردو و پولیس و نه هم پشتو و دری» ملی نیستند. به گفته او، «پشتو و دری دو زبان همسان کشور اند و بس.»
اظهارات او با سخنان اخیر مفتی لطفالله حکیمی، سرمفتش وزارت دفاع طالبان، متفاوت است. حکیمی در مصاحبه با تلویزیون شمشاد گفته بود که هرچند پشتو و دری زبانهای رسمی افغانستان هستند، اما تنها پشتو را میتوان «زبان ملی» دانست.
سخنان حکیمی واکنشهای گستردهای را در میان شماری از فعالان سیاسی و فرهنگی افغانستان برانگیخت. منتقدان، این دیدگاه را تبعیضآمیز خوانده و بر جایگاه تاریخی و فرهنگی زبان فارسی در افغانستان تأکید کردهاند.
این اختلافنظر در میان مقامهای طالبان در حالی مطرح میشود که براساس سندی که افغانستان اینترنشنال در ماه ثور امسال منتشر کرد، هبتالله آخندزاده، رهبر طالبان، دستور حذف واژه «ملی» از نام نهادهای دولتی را صادر کرده است.
براساس این دستور، نام برخی نهادها تغییر کرده و واژه «عمومی» جایگزین «ملی» شده است. از جمله «اداره ملی احصائیه و معلومات» به «اداره عمومی احصائیه و معلومات» و «اداره ملی امتحانات» به «اداره عمومی امتحانات» تغییر نام داده است.
پیشتر نیز در پیامی منسوب به رهبر طالبان که در سال ۱۴۰۳ منتشر شد، بر منع تبعیض میان زبانهای فارسی و پشتو تأکید شده و برای متخلفان مجازات در نظر گرفته شده بود.
با این حال، تغییر شماری از تابلوها و نامهای فارسی ادارات دولتی به پشتو در دوره حاکمیت طالبان با انتقاد فعالان فرهنگی روبهرو شده است. منتقدان این اقدامات را نشانه تبعیض زبانی میدانند؛ اتهامی که مقامهای طالبان آن را رد کردهاند.
از روزنامهنگاری مستقل حمایت کنید
حمایت شما به ما کمک میکند تا به ارائه گزارشهای دقیق و بیطرف ادامه دهیم و صدای کسانی را که اغلب نادیده گرفته میشوند، بلندتر کنیم.
