سانگه صدیقی، فعال حقوق زنان، میگوید امیر عبدالرحمان خان، از حاکمان پیشین افغانستان، نخستین زمامدار این کشور بود که برای زنان برخی حقوق، از جمله حق میراث، در نظر گرفت.
خانم صدیقی این سخنان را در برنامهای که از سوی انجمن فرهنگی نارنج در هالند به مناسبت صدوهفتمین سالروز استقلال افغانستان برگزار شده بود، مطرح کرد.
او با اشاره به وضعیت حقوق زنان در دوره عبدالرحمان خان گفت که این امیر افغانستان برای نخستینبار حق زنان برای برخورداری از میراث را به رسمیت شناخت.
با این حال، این روایت از دوره عبدالرحمان خان در حالی مطرح میشود که کارنامه حکومت او، بهویژه در برخورد با هزارهها، یکی از بحثبرانگیزترین دورههای تاریخ افغانستان به شمار میرود.
منابع و پژوهشهای تاریخی از سرکوب گسترده هزارهها در دهه ۱۸۹۰ میلادی، تصرف زمینها، کوچ اجباری و به بردگی گرفتن شماری از اعضای این جامعه در دوره عبدالرحمان خان گزارش دادهاند. در برخی روایتهای تاریخی، رقم «۶۰ درصد» نیز درباره میزان کشتهشدن، آوارگی یا از دست رفتن جمعیت هزارهها در نتیجه این سرکوبها مطرح شده است؛ با این حال، درباره تعریف و محاسبه دقیق این رقم میان منابع تاریخی اختلاف وجود دارد.
گزارشهای تاریخی همچنین نشان میدهد که در جریان جنگها و سرکوب هزارهها، شماری از زنان و کودکان به اسارت درآمدند و در بازارهای بردهفروشی معامله شدند.
اظهارات خانم صدیقی درباره حقوق زنان در دوره عبدالرحمان خان، در کنار این بخش از کارنامه تاریخی او، تصویری متناقض از سیاستهای اجتماعی و سیاسی این امیر افغانستان ارائه میکند؛ دورهای که ارزیابی آن همچنان موضوع بحث میان پژوهشگران و گروههای مختلف جامعه افغانستان است.