تصرف چندساعته مرکز ولسوالی یفتل ولایت بدخشان توسط افراد مسلح مخالف طالبان، توجه گسترده رسانهها و افکار عمومی را به خود جلب کرد و نام «قیوم خان ملنگ» و گروه تازهتأسیس «سپاهیان میهن» را بر سر زبانها انداخت؛ نامهایی که پیش از این برای بسیاری از شهروندان افغانستان ناشناخته بودند.
طالبان نیز تأیید کردهاند که افراد مسلح برای چند ساعت وارد ساختمان ولسوالی یفتل شدند، اما مدعیاند که با اعزام نیروهای کمکی، کنترل منطقه دوباره به دست نیروهای این گروه بازگشته است.
به گفته منابع محلی، فرماندهی عملیات یفتل را «قیوم خان ملنگ» بر عهده داشت و او شخصاً در جریان حمله به ساختمان ولسوالی حضور داشته است.
عبدالمومن ضیا بدخش، فعال سیاسی که میگوید از نزدیک او را میشناسد، در گفتوگو با بیبیسی گفته است نام اصلی او عبدالقیوم شکارچی است و اهل روستای «سوختهکوه بالا» در ولسوالی یفتل پایین ولایت بدخشان است. به گفته او، لقب «ملنگ» را دوستانش برای وی انتخاب کردهاند.
بر اساس این روایت، قیوم خان تا صنف دوازدهم تحصیل کرده و سپس به ارتش پیشین افغانستان پیوسته و آموزشهای نظامی دیده است. گفته میشود او در دوران جمهوریت در قالب نیروهای ویژه ارتش افغانستان و همچنین در کنار نیروهای ویژه آمریکا موسوم به «دلتا فورس» در عملیات علیه طالبان حضور داشته و فرماندهی یک تیم عملیاتی را نیز بر عهده داشته است.
منابع نزدیک به او میگویند که پس از سقوط نظام جمهوری، قیوم خان ملنگ به پنجشیر رفت و در کنار جبهه مقاومت ملی افغانستان به رهبری احمد مسعود علیه طالبان جنگید. همچنین گفته میشود که او در سرنگونی یک بالگرد طالبان در سال ۱۴۰۱ نقش داشته است.
اما به گفته عبدالمومن ضیا بدخش، اختلافات داخلی باعث شد که او از جبهه مقاومت ملی جدا شود و به بدخشان بازگردد. وی مدتی به دلیل مشکلات اقتصادی به کارهای شاقه مشغول بود و سپس گروه کوچکی از نیروهای همفکر خود را سازماندهی کرد.
به گفته این منبع، پیش از عملیات یفتل نیز چندین پیام هشدارآمیز برای مقامهای محلی، از جمله ولسوال طالبان در یفتل، ارسال شده بود.
او همچنین میگوید که قیوم خان به مطالعه علاقهمند است و نام «سپاهیان میهن» نیز با مشورت دوستانش برای این جریان انتخاب شده است.
فصیحالدین فطرت، رئیس ستاد ارتش طالبان که پس از این رویداد به بدخشان سفر کرد، اعلام کرد که بر اساس بازجویی از افراد بازداشتشده، حمله توسط گروه «سپاهیان میهن» انجام شده است. او همچنین مدعی شد که ممکن است برخی نهادهای اطلاعاتی خارجی در این عملیات نقش داشته باشند، اما تأکید کرد که این موضوع هنوز بهطور قطعی ثابت نشده است.
در همین حال، فرماندهی پولیس طالبان در بدخشان میگوید که اکنون وضعیت در ولسوالی یفتل عادی است و نگرانی امنیتی وجود ندارد.
در روزهای اخیر، یک فایل صوتی منسوب به قیوم خان ملنگ نیز در شبکههای اجتماعی دستبهدست شده است. دو منبع آگاه که او را میشناسند، به بیبیسی گفتهاند این صدا متعلق به قیوم خان است، هرچند این پیام پیش از رویداد یفتل ضبط و منتشر شده بود.
در این پیام، او در پاسخ به سخنان فصیحالدین فطرت که جنگ با طالبان را «ننگ» خوانده بود، میگوید مبارزه با طالبان را ننگ نمیداند، بلکه فقر گسترده، فروش کودکان به دلیل تنگدستی، محرومیت زنان از حقوقشان و آنچه «فاجعههای انسانی به نام دین» میخواند، برای او مایه ننگ است.
با وجود شهرت ناگهانی «سپاهیان میهن» پس از عملیات یفتل، اطلاعات مستقل درباره ساختار، شمار نیروها و دامنه فعالیت این گروه همچنان محدود است و بسیاری از ادعاهای مطرحشده از سوی طرفهای مختلف تاکنون بهطور مستقل قابل راستیآزمایی نشدهاند.
از روزنامهنگاری مستقل حمایت کنید
حمایت شما به ما کمک میکند تا به ارائه گزارشهای دقیق و بیطرف ادامه دهیم و صدای کسانی را که اغلب نادیده گرفته میشوند، بلندتر کنیم.
