افغانستان اغلب با تصویر جنگ، افراطگرایی و ترس شناخته میشود؛ اما برای «کارینا شاول»، عکاس و جهانگرد متولد بلاروس، سفر به این کشور فرصتی بود تا فراتر از تیترهای خبری، زندگی واقعی مردم را از نزدیک ببیند.
او در گفتگو با خبرنگار افغانستانآینده میگوید: «میخواستم افغانستان را با چشم خودم ببینم؛ با مردم واقعی صحبت کنم، بدون تأثیر گردشگری و جهانیشدن.»
کارینا شاول که تاکنون به ۹۷ کشور سفر کرده، افغانستان را بهعنوان نودوهفتمین مقصد خود انتخاب کرد؛ سفری که به گفته او نه برای ماجراجویی، بلکه برای درک جامعهای بود که دههها جنگ و حاکمیت سختگیرانه طالبان آن را شکل داده است.
او که اکنون در ایالات متحده زندگی میکند، میگوید از کودکی با نام افغانستان آشنا بوده است: «در مینسک بنایی به نام “جزیره اشکها” وجود دارد که به سربازان جنگ افغانستان اختصاص دارد. از کودکی درباره جنگ افغانستان شنیده بودم.»
شاول تأکید میکند که بدون جانبداری سیاسی به افغانستان سفر کرده است: «نه طرفدار شوروی هستم، نه آمریکا و نه هیچ گروهی در افغانستان. فقط میخواستم خودم ببینم و بر اساس تجربه شخصی نتیجهگیری کنم.»
او افغانستان را کشوری توصیف میکند که برخلاف بسیاری از نقاط جهان، هنوز تا حد زیادی از تأثیر گردشگری و جهانیشدن دور مانده است.
این جهانگرد بلاروسی از لسآنجلس به دبی و سپس به کابل سفر کرد. او همراه با گروه کوچکی از شهروندان بلاروس و با راهنمایی افراد محلی از شهرهای کابل، هرات، جلالآباد و بامیان دیدن کرد.
کارینا شاول در بخشی از صحبتهایش به محدودیتهای شدید اجتماعی برای زنان اشاره میکند. او میگوید در هرات هنوز زنان در سطح شهر دیده میشدند، اما در کابل و جلالآباد حضور زنان در اماکن عمومی بسیار محدود بود.
او از دیدار با دختری یاد میکند که آرزوی ادامه تحصیل داشت اما اجازه آن را نداشت: «او واقعاً میخواست درس بخواند، اما نمیتوانست. زنان عملاً اجازه کار و داشتن هدف مستقل ندارند، جز ازدواج و رفتن به مسجد. این موضوع مرا عمیقاً ناراحت کرد.»
شاول وضعیت افغانستان را برای شهروندانش «زندان زنده» توصیف میکند و میگوید مردم حتی در انتخاب همسر یا سبک زندگی خود آزادی ندارند. به گفته او، بسیاری از زنان مجبور میشوند با مردانی ازدواج کنند که هرگز پیش از ازدواج آنها را ندیدهاند.
او همچنین به فشارهای اجتماعی بر مردان و تناقضهای موجود در جامعه اشاره میکند و میگوید محدودیتهای شدید بر روابط اجتماعی، پیامدهای روانی گستردهای ایجاد کرده است.
این عکاس میگوید برخورد اعضای طالبان با او متفاوت بوده است؛ برخی رفتار سختگیرانه داشتند و برخی دیگر رفتار دوستانه نشان میدادند. با این حال، ارتباط مستقیم طالبان با او اغلب از طریق مردان گروه صورت میگرفت.
شاول همچنین از نگرانی خود درباره امنیت افرادی که با او صحبت کردهاند سخن میگوید: «مردم واقعاً میترسند. اگر طالبان افراد را از طریق عکسها یا صفحه من شناسایی کنند، ممکن است مجازات، زندانی یا لتوکوب شوند.»
او با وجود تمام محدودیتها، از مهماننوازی مردم افغانستان نیز یاد میکند: «افغانها در ذات خود مهرباناند. حتی برخی اعضای طالبان هم رفتار مهماننوازانه داشتند.»
به باور او، افغانستان نباید بهعنوان مقصدی برای هیجانطلبی گردشگران غربی دیده شود: «برای برخی خارجیها شاید این سفر هیجانانگیز باشد، اما برای مردم افغانستان زندگی روزمره زیر فشار و سرکوب، یک رنج واقعی است.»
کارینا شاول در پایان میگوید: «مردم افغانستان دیگر جنگ نمیخواهند. شاید طالبان را دوست نداشته باشند، اما فقط میخواهند زندگی کنند و آزاد باشند.»