عبدالباری جهانی، وزیر پیشین اطلاعات و فرهنگ در دوره نظام جمهوریت افغانستان، در سخنانی تند از آنچه «گمراهی گسترده در میان برخی ملاها و علما» خواند، انتقاد کرد و آنان را یکی از عوامل اصلی بحران فکری و اجتماعی در کشور دانست.
وی گفت که بخشی از روحانیون بدون داشتن دانش عمیق و دقیق از مبانی دین اسلام، تنها به صدور فتوا بسنده میکنند و همین امر باعث سردرگمی و آسیبهای جدی در جامعه شده است. به گفته او، «زمانی که از بسیاری از ملاها درباره مفاهیم اساسی قرآن و حدیث پرسیده میشود، پاسخ دقیق و مستند ندارند و گاه تفسیرهای نادرست ارائه میکنند.»
جهانی با اشاره به اینکه متون اصلی اسلامی از جمله قرآن و احادیث به زبان عربی است، تأکید کرد که فهم این منابع نیازمند دانش تخصصی، تسلط بر زبان عربی و آشنایی با اصول تفسیر و فقه است. او افزود که نبود این تخصص در میان برخی افراد که در جایگاه دینی قرار گرفتهاند، موجب برداشتهای سطحی و بعضاً انحرافی شده است.
وزیر پیشین اطلاعات و فرهنگ همچنین به موضوع اختلافات مذهبی اشاره کرد و گفت در بحثهای مرتبط با شیعه و سنی، اطلاعات نادرست و تحلیلهای غیرعلمی از سوی برخی ملاها به جامعه ارائه شده که باعث افزایش ابهام و سردرگمی مردم شده است. او اظهار داشت: «مردم حیران ماندهاند که به کدام روایت اعتماد کنند، زیرا سخنان ضد و نقیض و غیرمستند زیاد شنیده میشود.»
جهانی تأکید کرد که برای برونرفت از وضعیت کنونی، نیاز است آموزشهای دینی بر پایه دانش تخصصی، تحقیق علمی و نگاه اعتدالی تقویت شود و جایگاه دین از برداشتهای سلیقهای و غیرکارشناسی جدا گردد.
تاکنون واکنشی رسمی از سوی نهادهای دینی یا علمای مذهبی در پیوند به این اظهارات منتشر نشده است.
