بیبیسی جهانی در گزارشی فاش کرده است که نگرانی اصلی رهبر طالبان نه از تهدیدهای خارجی، بلکه از شکافهای عمیق داخلی در ساختار قدرت این گروه سرچشمه میگیرد؛ شکافهایی که به گفته او میتواند به فروپاشی «امارت اسلامی» منجر شود.
بر اساس یک فایل صوتی محرمانه که به دست بیبیسی رسیده، هبتالله آخندزاده، رهبر طالبان، در سخنرانیای در ماه جنوری ۲۰۲۵ در یک مدرسه دینی در شهر قندهار، نسبت به درگیریها و اختلافات درونحکومتی هشدار داده است. او در این سخنان تأکید میکند که وجود «افراد نفوذی و اختلافات داخلی» میتواند نظام طالبان را از درون متلاشی کند.
به گفته بیبیسی، این اظهارات بار دیگر شایعاتی را تقویت کرده که از ماهها پیش درباره اختلاف نظر در سطوح بالای رهبری طالبان مطرح بود؛ اختلافاتی که مقامهای طالبان همواره آن را رد کردهاند، حتی زمانی که مستقیماً از سوی بیبیسی مورد پرسش قرار گرفتند.
همین شایعات باعث شد بخش افغانستان بیبیسی تحقیق گستردهای را آغاز کند که حدود یک سال به طول انجامید. در جریان این تحقیق، بیش از ۱۰۰ گفتوگو با اعضای فعلی و پیشین طالبان، منابع محلی، کارشناسان و دیپلماتهای سابق انجام شده است. به دلیل حساسیت موضوع، هویت این منابع فاش نشده است.
یافتههای این تحقیق نشان میدهد که برای نخستینبار میتوان دو جریان اصلی و رقیب را در رأس قدرت طالبان شناسایی کرد؛ دو گروهی که دیدگاههای متفاوتی درباره آینده افغانستان دارند.
گروه نخست، که وفادار کامل به هبتالله آخندزاده است و عمدتاً در قندهار مستقر است، از ایجاد امارتی بسته، منزوی از جهان و تحت کنترل کامل روحانیون نزدیک به رهبر طالبان حمایت میکند. در مقابل، گروه دوم که بیشتر در کابل مستقر است و شامل برخی وزیران، فرماندهان قدرتمند و علمای بانفوذ طالبان میشود، خواهان تعامل محدود با جهان، بهبود وضعیت اقتصادی و حتی بازگشایی مسیر آموزش برای دختران و زنان فراتر از مقطع ابتدایی است.
یکی از منابع داخلی طالبان این شکاف را «خانه قندهار در برابر کابل» توصیف کرده است.
به گزارش بیبیسی، تا پیش از این مشخص نبود که آیا جناح کابل حاضر است بهطور عملی در برابر قدرت فزاینده و اقتدارگرایانه آخندزاده بایستد یا نه؛ بهویژه آنکه طالبان، رهبر خود را فردی میدانند که تنها در برابر خدا پاسخگو است.
اما نقطه عطف این کشمکش در اواخر ماه سپتامبر رقم خورد؛ زمانی که هبتالله آخندزاده دستور قطع کامل اینترنت و ارتباطات تلفنی در سراسر افغانستان را صادر کرد. سه روز بعد، اینترنت بدون هیچ توضیح رسمی دوباره وصل شد.
به گفته منابع آگاه که با بیبیسی گفتوگو کردهاند، این اقدام نتیجه تصمیم جناح کابل بود که برخلاف دستور مستقیم رهبر طالبان، ارتباطات را دوباره برقرار کرد.
یکی از کارشناسان امور افغانستان به بیبیسی گفته است که طالبان همواره به انسجام درونی و اطاعت مطلق از رهبر شهرت داشته و چنین نافرمانی آشکاری از دستور امیر طالبان، اقدامی بیسابقه و بسیار معنادار به شمار میرود.



