اظهارات اخیر محمد محقق، رهبر حزب وحدت اسلامی مردم افغانستان، در حمایت از حکومت جمهوری اسلامی ایران و توصیف معترضان ایرانی بهعنوان «آشوبگر»، با موجی از انتقادها و واکنشهای تند شهروندان افغانستان روبهرو شده است.
محقق در گفتوگوی تازهای مدعی شده که اعتراضات گسترده در ایران نه یک حرکت مردمی، بلکه تحرکاتی «هدایتشده» از سوی ایالات متحده امریکا، اسرائیل و برخی کشورهای اروپایی است. این موضعگیری در حالی صورت میگیرد که تصاویر و گزارشهای منتشرشده از داخل ایران، از سرکوب خشن معترضان، بازداشتهای گسترده و محدودیت شدید آزادیهای مدنی حکایت دارد.
شماری از شهروندان افغانستان در واکنش به این سخنان، محقق را به «دوگانگی سیاسی و اخلاقی» متهم کردهاند. آنان میپرسند چگونه ممکن است یک چهره سیاسی که سالها خود را منتقد استبداد، سرکوب و بیعدالتی معرفی میکرد، امروز در کنار نظامی بایستد که به گفته منتقدان، بهگونه گسترده حقوق شهروندان خود را نقض میکند.
برخی کاربران شبکههای اجتماعی با طرح پرسشهای صریح نوشتهاند: «تفاوت حکومت آخوندها در ایران با طالبان در افغانستان چیست؟» و «چگونه میتوان همزمان مدعی دفاع از مردم افغانستان بود اما از سرکوب مردم ایران حمایت کرد؟»
منتقدان میگویند حمایت محقق از جمهوری اسلامی ایران، بهویژه در شرایطی که زنان، جوانان و اقشار مختلف جامعه ایران برای ابتداییترین حقوق خود به خیابانها آمدهاند، نهتنها با ارزشهای دموکراتیک در تضاد است، بلکه اعتبار سیاسی او را نیز زیر سوال میبرد. به باور آنان، ایستادن در کنار یک نظام مستبد، صرفنظر از نام و ایدئولوژی آن، به معنای چشمپوشی از رنج مردم و مشروعیتبخشی به سرکوب است.
شهروندان معترض تأکید میکنند که آزادیخواهی و مخالفت با استبداد «مرز جغرافیایی نمیشناسد» و نمیتوان ظلم را در یک کشور محکوم و در کشور دیگر توجیه کرد. به گفته آنان، چنین مواضعی نشان میدهد که برخی چهرههای سیاسی بیشتر از آنکه به حقوق مردم پایبند باشند، اسیر مصلحتها و همسوییهای ایدئولوژیک خود هستند.
این واکنشها بار دیگر بحث مسئولیت اخلاقی و سیاسی رهبران سنتی افغانستان را در قبال تحولات منطقه و جایگاه آنان در افکار عمومی، بهویژه در میان نسل جوان، برجسته ساخته است.
