ندا محمد ندیم، وزیر تحصیلات عالی طالبان، در تازهترین سخنرانی خود ادعا کرده است که رهبری طالبان به تعصب قومی و زبانی باور ندارد و در ساختار این گروه، وابستگی قومی و زبانی هیچ نقشی در تصمیمگیریها ایفا نمیکند.
او گفته است که در نظام طالبان، معیار اصلی برای گماشتن افراد «تقوا و استعداد» است و نه قوم، زبان یا منطقه. به گفته ندیم، زمانی که اسناد و پیشنهادهای استخدامی را برای ملا هبتالله آخندزاده، رهبر طالبان، ارسال میکند، رهبر طالبان هرگز در مورد تعلق قومی یا جغرافیایی افراد پرسش نمیکند، بلکه تنها میپرسد که آیا فرد مورد نظر با تقوا است و توانایی لازم را دارد یا نه.
وزیر تحصیلات عالی طالبان در ادامه سخنانش تأکید کرده است که طالبان به دنبال ایجاد نظامی عادلانه هستند که در آن شایستهسالاری اصل اساسی باشد و همه شهروندان افغانستان بدون درنظرگرفتن زبان و قومیت، فرصت حضور در ساختار نظام را داشته باشند.
این اظهارات در حالی مطرح میشود که شمار زیادی از شهروندان، فعالان مدنی و منتقدان طالبان بارها از «تکقومی بودن» ساختار قدرت در حکومت طالبان انتقاد کردهاند. منتقدان میگویند که حدود ۸۰ درصد مناصب کلیدی نظامی، امنیتی و اداری در اختیار افراد وابسته به یک قوم خاص قرار دارد و اقوام دیگر سهم معناداری در تصمیمگیریهای کلان ندارند.
شهروندان منتقد همچنین تأکید میکنند که نبود شفافیت در روند استخدام، حذف زنان از ساختار حکومت و محدودیتهای گسترده بر اقوام و گروههای مختلف، ادعای شایستهسالاری و عدم تبعیض در نظام طالبان را با تردیدهای جدی مواجه ساخته است.
با وجود این انتقادها، مقامهای طالبان همواره وجود هرگونه تبعیض قومی و زبانی را رد کرده و ساختار کنونی حکومت را «فراگیر و مبتنی بر شریعت» توصیف میکنند؛ ادعایی که همچنان محل بحث و مناقشه گسترده در داخل و خارج از افغانستان است.
