مراسم فاتحه جنرال اکرامالدین سریع، این بار تنها محل سوگواری نبود، بلکه به صحنهای کمسابقه از همصدایی رهبران جهادی افغانستان بدل شد؛ جایی که شماری از چهرههای برجسته سیاسی و نظامی کشور برای نخستین بار بهگونه آشکار بر یک موضع مشترک تأکید کردند: «طالبان به زبان گفتوگو باور ندارند و تنها راه حل، جنگ است.»
در این مراسم، چهرههایی چون مارشال عبدالرشید دوستم، احمد مسعود، رهبر جبهه مقاومت ملی، و یونس قانونی، از رهبران پیشین جهادی، با سخنان تند علیه طالبان، بر لزوم مقابله نظامی با این گروه تأکید کردند. آنان گفتند تجربه سالهای گذشته نشان داده که طالبان نه به تعهدات سیاسی پایبند بودهاند و نه به گفتوگوهای صلح.
مارشال دوستم در سخنان خود اظهار داشت که طالبان با زور به قدرت رسیدهاند و تنها با زور نیز عقبنشینی خواهند کرد. احمد مسعود نیز تأکید کرد که درهای گفتوگو بارها آزموده شده، اما طالبان «زبان تفاهم» را نمیفهمند و راهی جز مقاومت باقی نمانده است. یونس قانونی نیز با اشاره به وضعیت کنونی کشور گفت که ادامه حاکمیت طالبان، افغانستان را بیش از پیش به بحران میکشاند.
این همصدایی در حالی شکل میگیرد که طی سالهای اخیر، اختلاف نظرهای عمیق میان رهبران جهادی مانع از ایجاد یک جبهه واحد در برابر طالبان شده بود. اکنون بسیاری این پرسش را مطرح میکنند که آیا این تفاهم تازه، به اقدام عملی و آغاز یک جنگ منسجم علیه طالبان منجر خواهد شد یا همچون گذشته، در حد سخن باقی میماند؟
با وجود این مواضع تند، هنوز نشانههای روشنی از آغاز یک حرکت نظامی هماهنگ دیده نمیشود. تحلیلگران میگویند نبود حمایت بینالمللی، اختلافات پنهان داخلی و وضعیت پیچیده منطقهای، از چالشهای بزرگ پیشروی هرگونه اقدام نظامی علیه طالبان است.
با این حال، اظهارات اخیر رهبران جهادی نشان میدهد که فضای سیاسی مخالف طالبان در حال تغییر است؛ تغییری که میتواند پیامدهای مهمی برای آینده افغانستان داشته باشد. آیا اینبار، این تفاهم به عمل خواهد انجامید یا نه، پرسشی است که پاسخ آن را تحولات ماهها و شاید سالهای آینده روشن خواهد کرد.
