محمد صدیق افغان، ریاضیدان و فیلسوف شناختهشده افغانستان، در تازهترین گفتوگوی خود ادعا کرده است که نخستین فرمول مرتبط با هوش مصنوعی را در سال ۱۹۷۶ میلادی تدوین و به ایالات متحده امریکا ارسال کرده است. به گفته او، اسناد این تحقیق در ایالت ویرجینیا موجود است و این دستاورد در آن زمان از سوی اکادمی علوم نیز مورد تأیید قرار گرفته بود.
او در ادامه گفت که در سالهای فعالیت علمیاش، پژوهشهای مرتبط با هوش مصنوعی را در مسکو نیز به دانشگاهها و استادان دانشگاه و اکادمی علوم مسکو ارائه کرده و درباره کارکردهای این فناوری توضیح داده است. به باور وی، بسیاری از فناوریهایی که امروز بهگونه روزمره استفاده میشوند، مانند سیستمهایی که هنگام مکالمه تلفنی یا استفاده از ابزارهای دیجیتال بهصورت خودکار پاسخ میدهند، بر پایه هوش مصنوعی عمل میکنند.
محمد صدیق افغان با انتقاد از بیتوجهی به دانش و علم در افغانستان، گفت که مردم کشورش ارزش واقعی دانشمندان را نمیدانند و همین موضوع او را رنجانده است. وی تأکید کرد که پیشرفت یک جامعه نیازمند احترام به علم، تفکر و دانش است.
این ریاضیدان افغان در بخشی از سخنانش پیامی نیز برای مردم افغانستان داشت و گفت: «اگر میخواهیم تغییر کنیم، باید از خود آغاز کنیم و به جای تخریب یکدیگر، خوبیهای همدیگر را بازگو کنیم.»
هوش مصنوعی (Artificial Intelligence) شاخهای از علوم کمپیوتر است که هدف آن ساخت سیستمها و ماشینهایی است که بتوانند مانند انسان فکر کنند، بیاموزند، تصمیم بگیرند و مسئله حل کنند. ریشههای نظری هوش مصنوعی به دهههای ۱۹۵۰ و ۱۹۶۰ میلادی بازمیگردد، اما در سالهای اخیر با پیشرفت قدرت پردازش، دادههای بزرگ و الگوریتمهای یادگیری ماشین، این فناوری رشد چشمگیری داشته و در بخشهایی مانند پزشکی، ارتباطات، آموزش، امنیت و اقتصاد بهگونه گسترده استفاده میشود.
ادعاهای مطرحشده از سوی محمد صدیق افغان تاکنون بهصورت مستقل تأیید یا رد نشده، اما سخنان او بار دیگر بحث نقش دانشمندان افغان و سهم آنان در پیشرفتهای علمی جهان را در کانون توجه قرار داده است.
