فضلمحمود فضلی، رئیس پیشین اداره امور ریاستجمهوری افغانستان، در یادداشتی تازه نوشته است که پاکستان هنوز در بحران عمیق هویت ملی گرفتار است؛ بحرانی که ریشه آن در تضاد میان ایدئولوژی دینی و ساختار سکولار حکومت نهفته است.
به گفتهی فضلی، بنیاد فکری تشکیل دولت پاکستان بر آموزههای دینی و دیدگاههای علمای دیوبندی و اخوانالمسلمین استوار بود، اما قوانین مدنی و بخش بزرگی از قانون اساسی این کشور میراث نظام استعماری بریتانیا باقی مانده است.
او در نوشتهاش تأکید کرده که در درون ساختار قدرت پاکستان، همواره بر مذهبیبودن هویت ملی تأکید میشود، اما در عمل رفتار و سبک زندگی بسیاری از مدعیان اسلامگرایی با ارزشهای دینی در تضاد است. فضلی با اشاره به این تناقض نوشت که «بسیاری از کسانی که خود را پرچمداران هویت اسلامی میدانند، حتی توانایی خواندن چند آیه از قرآن را ندارند، اما زندگیشان آمیخته با نوشیدنی، مهمانیهای شبانه و فرهنگ غربی است.»
فضلمحمود فضلی در ادامه یادداشت خود افزود که پاکستان باید بهصورت شفاف تعیین تکلیف کند که بر چه مبنایی میخواهد تعریف شود:
«یا باید رهبریای در رأس قرار گیرد که واقعاً به ایدئولوژی شکلگیری پاکستان باور دارد، یا باید پذیرفت که موجودیت کنونی این کشور از نظر هویتی فاقد انسجام است.»
او همچنین از روشنفکران و سکولارهای پاکستانی خواست تا در برابر این بحران مسئولانهتر رفتار کنند و به گفتهی او، «بهجای انداختن تمام تقصیر بر دوش دیگران، ریشههای تاریخی تشکیل پاکستان را درک کنند.»
فضلمحمود فضلی در پایان نوشته است:
«بحران هویت پاکستان مشترک است و تا زمانی که این مسأله حل نشود، هیچ پیشرفت واقعی در این کشور ممکن نخواهد بود. زمان آن رسیده است که پاکستان تصمیم بگیرد چه هست و چه میخواهد باشد.»
