رادیویی که با دو نام فعالیت میکند، روز گذشته با حضور شماری از مقامهای محلی غرب لندن، در تالار مکتب فردوسی و انجمن افغانستان و آسیای میانه رسماً آغاز به کار کرد. این رسانه که با نامهای «رادیو صدای کوهستان» و «رادیو افغان» فعالیت خواهد داشت، اعلام کرده است که بهزودی نشرات خود را به سه زبان فارسی، پشتو و انگلیسی راهاندازی میکند.
بر بنیاد معلومات ارائهشده از سوی موسس، هدف از تأسیس این رادیو معرفی تاریخ معاصر افغانستان، تاریخ حوزه فرهنگی ایرانشهر، گسترش اطلاعرسانی شفاف، تقویت همگرایی فرهنگی و بازتاب دادن صدای جوامع افغانستان و آسیای میانه مقیم بریتانیا عنوان شده است.
دکتر نورالحق نسیمی، از چهرههای شناختهشده فرهنگی در بریتانیا، بنیانگذار این رسانه معرفی شده است.
با این حال، انتخاب نام «رادیو افغان» با واکنشها و انتقادهایی در میان شماری از شهروندان و فعالان فرهنگی و سیاسی افغانستان روبهرو شده است. منتقدان میگویند که دکتر نسیمی در سالهای گذشته بارها مواضعی اتخاذ کرده بود که در آن خود را «افغان» نمیدانست و حتی برخی جوانان را به نقد و مقابله با مفهوم «افغانیت» فرا میخواند. به باور آنان، استفاده ناگهانی از نام «افغان» برای یک رسانه، پرسشبرانگیز است و نیاز به توضیح شفاف دارد.
گروهی دیگر از منتقدان نیز تأکید میکنند که نامگذاری رسانهها، بهویژه در تبعید، صرفاً یک انتخاب نمادین نیست، بلکه بار هویتی و سیاسی دارد. آنان میگویند اگر قرار است رسانهای با نام «افغان» فعالیت کند، باید بازتابدهنده تنوع قومی، زبانی و فرهنگی همه شهروندان افغانستان باشد و از هرگونه نگاه انحصارگرایانه پرهیز کند.
در کنار این انتقادها، شماری از فعالان رسانهای نقش رسانههای برونمرزی را در شرایط کنونی افغانستان حیاتی میدانند. به گفته آنان، در حالی که رسانهها در داخل کشور با محدودیتهای گسترده، سانسور و فشارهای امنیتی روبهرو هستند، رسانههای فعال در بیرون از کشور میتوانند بهعنوان پل ارتباطی میان جامعه افغانستان و جهان عمل کنند، روایتهای مستقل را زنده نگه دارند و صدای شهروندانی باشند که در داخل کشور امکان بیان آزادانه دیدگاههایشان را ندارند.
به باور کارشناسان، موفقیت یا ناکامی چنین رسانههایی نه تنها به نام و ساختار آنها، بلکه به میزان استقلال حرفهای، شفافیت در خط مشی، و تعهد به اصول خبرنگاری و تنوع دیدگاهها وابسته است؛ مسألهای که در مورد این رادیوی تازهتأسیس نیز بهدقت از سوی افکار عمومی دنبال خواهد شد.
