نصیر احمد اندیشه، نماینده دائمی افغانستان در ژنو، در یادداشتی وضعیت کنونی افغانستان زیر سلطه طالبان را بهگونهای صریح و بیپرده «جامعه مرده» توصیف کرده است؛ جامعهای که به گفته او، مردم آن از صحنه سیاسی و اجتماعی حذف شدهاند و هیچ نقشی در تصمیمگیریهای کلان کشور ندارند.
اندیشه نوشته است که شهروندان افغانستان نهتنها از روندهای حکومتی و تصمیمات ملی بیخبر نگه داشته شدهاند، بلکه ارزشهای فرهنگی، انسانی و اجتماعی آنان نیز بهطور سیستماتیک نادیده گرفته میشود. به باور او، شریانهای قدرت در انحصار یک حلقه محدود، بسته و غیرشفاف قرار دارد و قدرت سیاسی بدون حضور ملت، بدون قانون اساسی و بدون نهادهای انتخابی چون شورای ملی و شوراهای محلی، اراده خود را بر زندگی میلیونها انسان تحمیل میکند.
نماینده افغانستان در ژنو هشدار داده است که این «خاموشی تحمیلی» در حال از میان برداشتن بنیانهای دولت، ملت افغانستان است؛ نهتنها در سطح جامعه داخلی، بلکه در چارچوب تعاملات و جایگاه افغانستان در نظام بینالملل. او تأکید کرده که حذف مردم از سیاست و جامعه، مشروعیت و انسجام ملی را بهشدت تضعیف کرده است.
با این حال، نصیر احمد اندیشه تأکید میکند که این مرگ سیاسی و اجتماعی مطلق و همیشگی نیست. به گفته او، نشانههای بیداری و مقاومت، چه در داخل افغانستان و چه در بیرون از کشور، در حال گسترش است. او از فعالتر شدن جریانهای آگاهی، شبکههای کوچک اطلاعرسانی و هماهنگی، فعالیتهای فرهنگی مستقل، تلاشهای رسانهای در تبعید و همبستگی میان نسل جوان بهعنوان نشانههایی از «بازگشت تدریجی تپش جامعه» یاد کرده است.
اندیشه راه نجات افغانستان را در حرکتهای بنیادی و پیوسته میداند؛ حرکتهایی که بر گسترش آگاهی، حفظ هویت، تقویت همبستگی اجتماعی و ایستادگی مدنی، سیاسی و دفاعی استوار باشند. او در پایان نوشته است که «جامعه مرده» زمانی دوباره زنده خواهد شد که مردم، هرچند پراکنده، زیر سانسور طالبان و در شرایط تحریم خارجی، دوباره به صحنه بازگردند و حق خود را مطالبه کنند.
