نادر نادری، عضو پیشین تیم مذاکرات صلح افغانستان در دوحه و از چهرههای سرشناس حقوق بشری، در مقالهای تازه و بخشی از کتاب جدیدش با عنوان «معامله ناپسند»، برای نخستینبار از تجربه دردناک بازداشت و شکنجه خود در سال ۱۹۹۸ توسط طالبان پرده برداشته است.
بر اساس این روایت، نادری که در آن زمان دانشجوی ۲۳ ساله دانشگاه کابل و فعال حقوق بشر بود، به دلیل مقاومت در برابر سیاستهای سختگیرانه طالبان از جمله مخالفت با اخراج دانشجویان دختر و گزارشدهی مخفیانه نقض حقوق بشر بازداشت و به زندان میدانشهر منتقل شد؛ جایی که هفت هفته را زیر بدترین فشارهای جسمی و روانی گذراند.
او مینویسد شکنجهگرش نوجوانی ۱۵ ساله به نام قاری نورآقا بود که با کیبل برق کف پایش را میزد. نادری میگوید در تمام مدت شکنجه سکوت اختیار کرده بود:
«فریادهایم برای آنها شادی میآورد و من نمیتوانستم ـ نمیخواستم ـ چنین رضایتی به آنها بدهم.»
نادری در روایت خود از شرایط اسفبار زندان، بازجوییها، کمبود غذا، ازدحام سلولها و حضور ملا نورالدین تورابی وزیر عدلیه مشهور طالبان به دلیل اجرای علنی اعدام و قطع عضو نیز سخن میگوید.
او میگوید پس از هفت هفته، بیآنکه دلیل بازداشت یا آزادیاش را بدانند، رهایش کردند و در منطقه کوتهسنگی کابل رهایش نمودند. اما به باور او، «هرچند از زندان بیرون شدم، اما همه مردم کابل زندانی طالبان بودند.»
نادری مینویسد هفت هفته شکنجه، سلول نمدار، غذای بسیار محدود، و صداهای پیهم فریاد زندانیان بخشی از زندگی روزمره او در زندان طالبان بود. با این حال، او پس از آزادی فعالیتهایش را ادامه داد و در سال ۲۰۰۴ بهخاطر تلاشهای حقوق بشری خود جایزۀ ریباک را دریافت کرد.
او در پایان مینویسد:
«من زنده ماندم و دانستم که رسالتم این است که کشورم نیز زنده بماند.»
او اکنون پژوهشگر در «مؤسسۀ هوور» است و در مقاله خود اشاره میکند که احتمال میداد در مذاکرات صلح دوحه، یکی از مقامهای طالبان که روبهرویش نشسته بود، همان شکنجهگر نوجوانش باشد که اکنون باید در ردههای بلند طالبان جای گرفته باشد.
سایت «فریدام فریکوئنسی» وابسته به مرکز مطالعاتی هوور این مقاله را در ۲۱ نوامبر منتشر کرده و آن را بخشی از تلاشهای نادری برای ثبت تاریخی خشونتهای نظام طالبان علیه مردم افغانستان توصیف کرده است.
