زلمی خلیل‌زاد، نماینده پیشین امریکا در امور صلح افغانستان، اقدام دولت ایران برای اخراج مهاجران افغان از این کشور را «ناگهانی» و «غیرمنسجم» خوانده و آن را محکوم کرده است. به باور او، روند اخراج مهاجران بدون هماهنگی با مقام‌های حاکم در افغانستان، اجرایی می‌شود.

خلیل‌زاد روز سه‌شنبه، اول جولای، در شبکه اجتماعی اکس نوشته است که حتی اگر بازگرداندن مهاجران افغان در برخی موارد موجه باشد، اکنون زمان مناسبی برای این اقدام نیست. او افزوده که شیوه‌ای که دولت ایران برای اخراج مهاجران افغان در پیش گرفته، ناگهانی و بدون هیچ‌گونه هماهنگی با مقام‌های طالبان است.

نماینده پیشین امریکا در امور صلح افغانستان تأکید کرده: «این کار نادرست است و من آن را محکوم می‌کنم.»

زلمی خلیل‌زاد با اشاره به پیوندهای تاریخی و فرهنگی میان مردم افغانستان و ایران، نوشته است که افغان‌ها و ایرانی‌ها «شاعران، ادبیات و زبان مشترک را جشن می‌گیرند» و «تاریخ مشترکی» دارند. او یادآوری کرده که چندین میلیون افغان در پنجاه سال گذشته در ایران زندگی و کار کرده‌اند و بسیاری از آن‌ها نیز به جنگ سوریه فرستاده شده‌اند.

این دیپلمات پیشین امریکایی در ادامه اظهاراتش به اتهامات مطرح‌شده از سوی مقام‌های ایرانی علیه پناه‌جویان افغان اشاره کرده و گفته که متهم‌کردن برخی از مهاجران افغان به همکاری با سرویس اطلاعاتی اسراییل (موساد) غیرمحتمل است و در صورت صحت نیز باید تنها افراد دخیل مورد پیگرد قرار گیرند؛ نه ده‌ها هزار نفر دیگر.

خلیل‌زاد تأکید کرده که دولت ایران اگرچه حق دارد در مورد بازگرداندن مهاجران تصمیم بگیرد، اما به عنوان یک کشور همسایه موظف است این روند را به گونه‌ای برنامه‌ریزی کند که از بروز بحران انسانی جلوگیری شود. او خاطرنشان کرده که کمک به افغان‌ها برای بازگشت به زندگی و تأمین معیشتشان می‌تواند نشانه‌ای از همبستگی و حسن هم‌جواری باشد.

این درحالی است که در جریان یک هفته گذشته، موج تازه‌ای از اخراج مهاجران افغان از ایران آغاز شده است. مقام‌های دولت ایران از ضرورت حفظ امنیت ملی سخن می‌گویند، درحالی که نهادهای حقوق بشری و فعالان عرصه مهاجرت به نقض کرامت انسانی مهاجران و نبود ساختار منظم در روند بازگشت آن‌ها اعتراض دارند.

با شدت گرفتن تنش‌ها میان ایران و اسراییل، حساسیت‌های امنیتی در ایران نیز افزایش یافته و مهاجران افغان در موقعیتی دشوارتری قرار گرفته‌اند. به گفته آن‌ها، شماری از شهروندان ایران و مقام‌های امنیتی این کشور مهاجران افغان را به بهانه جاسوسی برای اسراییل، بازداشت، اهانت و اخراج می‌کنند.